Landelijke regels verdeling netcapaciteit raken ook Zwolle

Nieuwe landelijke regels voor de verdeling van ruimte op het elektriciteitsnet hebben grote gevolgen voor inwoners, bedrijven en ontwikkelprojecten, ook in Zwolle. De Autoriteit Consument & Markt heeft nieuwe prioriteringsregels vastgesteld. Hierdoor komen vanaf 1 juli 2026 alle aanvragen voor een nieuwe of zwaardere elektriciteitsaansluiting op een wachtlijst, zowel grote als kleine verbruikers.

Om de verdeling van de beperkte capaciteit op het stroomnet eerlijker te maken passen netbeheerders straks het maatschappelijk prioriteren toe. Vanaf 1 juli hanteren ze de volgende volgorde bij het verdelen van de beschikbare ruimte:

Categorie 1: projecten die veel ruimte maken op het stroomnet: hierbij moet je denken aan grootschalige energieopslag of buurtbatterijen.

Categorie 2: essentiële voorzieningen, zoals zorginstellingen, veiligheidsdiensten, hulpdiensten, drinkwater en spoorwegen.

Categorie 3: basisbehoeften, zoals onderwijs, woningbouw, openbaar vervoer en warmtevoorzieningen.

Gemeenten kunnen de netbeheerder - vooruitlopend op het moment waarop de ruimte wordt verdeeld - vragen om projecten in deze laatste categorie, zoals woningbouw, scholen of warmteprojecten, hoger op de wachtlijst te zetten. Ze kunnen binnen deze categorie bepalen welke projecten voorrang moeten krijgen als er te weinig capaciteit is.

Andere aanvragen, zoals van mkb-ondernemers of huishoudens die een zwaardere aansluiting nodig hebben, komen vanaf 1 juli op de wachtlijst.

Door de nieuwe regels komen ook in Zwolle kleinverbruikers, zoals huishoudens en mkb-ondernemers, laadpalen en aanvragen voor basisvoorzieningen waarvoor de gemeente niet tijdig voorrang aanvraagt onderaan op de wachtlijst. Dit kan leiden tot:

* vertraging van woningbouwprojecten;

* stilvallen van verduurzamingsprojecten, zoals warmtenetten en publieke laadpalen;

* wachttijd voor inwoners en mkb-ondernemers die hun aansluiting willen verzwaren.

Zwolle gaat daarom voor 1 juli 2026 bepalen welke projecten in categorie drie op de wachtlijst moeten komen om in aanmerking te komen voor capaciteit op het elektriciteitsnet. De gemeente meldt deze projecten vervolgens bij Enexis aan, waarna Enexis op 1 januari 2027 de beschikbare capaciteit verdeelt over alle projecten die dan op de wachtlijst staan.

Wethouder Arjan Spaans (Duurzame stadsontwikkeling): 'We staan voor een nieuwe realiteit. De landelijke regels zijn hard nodig om de meest vitale functies te beschermen, maar ze brengen grote gevolgen met zich mee voor onze gemeente. Zonder tijdige aanvraag kan het zijn dat belangrijke woningbouw- en warmteprojecten in Zwolle jarenlang geen aansluiting kunnen krijgen. Daarom nemen we nu de regie en gaan we snel in kaart brengen welke projecten in categorie drie we als eerste gaan aanmelden omdat ze prioriteit moeten krijgen en welke later aangemeld kunnen worden.'

Wil je je aansluiting verzwaren voor bijvoorbeeld een warmtepomp, laadpaal of om elektrisch te gaan koken? Als je aanvraagt na 1 juli 2026 kom je op de wachtlijst.

De reserve die Enexis nu nog hanteert voor aanvragen van huishoudens komt vanaf die datum te vervallen. Wel is het mogelijk prioriteit te vragen als de verzwaring nodig is om je huis te verduurzamen, bijvoorbeeld met een warmtepomp.

Heb je geen verzwaring nodig? Dan verandert er niets. Sowieso helpt het om slim met je stroomgebruik om te gaan - buiten de piekuren - om zo de drukte op het net te verminderen.

De gemeente gaat in overleg met bouwpartners in Zwolle over de planning en prioriteit van hun projecten. Voor de zomer beslist de gemeente welke projecten (woningbouw, scholen en warmteprojecten) ze wil voordragen en in welke volgorde zie die gaat indienen bij de netbeheerder om prioriteit te krijgen op de wachtlijst. De volgorde van aanvragen is bepalend voor de plek op de wachtlijst.

Als al een omgevingsvergunning is toegekend voor de bouw van een project dan kun je als initiatiefnemer zelf netcapaciteit aanvragen bij Enexis.

Zwolle staat hierin niet alleen. Alle gemeenten in Nederland krijgen met de nieuwe regels te maken. De gemeente Zwolle zal de komende maanden de verschillende doelgroepen voor wie de nieuwe regels gevolgen hebben actief informeren. Ook gaat de gemeente met ontwikkelaars en woningcorporaties in overleg over wat dit betekent voor hun plannen.

Meer informatie is te vinden op www.zwolle.nl/netcongestie