Het onderzoek van journalistiek platform Pointer naar geroofd Joods (on)roerend goed maakte vorig jaar veel los, ook in
Zwolle. Ruim 75 jaar na dato wordt de behoefte aan waarheidsvinding en rechtsherstel maatschappelijk gevoeld. De gemeenteraad van Zwolle stemde in februari 2021 in met een meerjarig wetenschappelijk historisch onderzoek naar ontrechting en rechtsherstel van Joodse Zwollenaren tijdens en na de Duitse bezetting en het aandeel van de gemeente Zwolle daarin.
Op 23 september was er een kennismaking tussen promovendus en promotoren van het NIOD en de leden van de Maatschappelijke Klankbordgroep Zwolle. De wetenschappelijke begeleiding van het promotieonderzoek door Meta Huijsmans ligt in handen van prof. dr. Kees Ribbens en dr. Hinke Piersma en is op 1 juli jl. van start gegaan. Kees Ribbens schreef het in 1995 verschenen boek ‘Bewogen Jaren. Zwolle in de Tweede Wereldoorlog’ en Hinke Piersma is betrokken bij een groot aantal onderzoeken die te maken hebben met de rol van gemeenten inzake ontrechting en rechtsherstel. Ribbens en Piersma zijn aanspreekpunt voor zowel het rapport als het proefschrift.
Maatschappelijke Klankbordgroep Zwolle (MKZ)
Voor het rapport is de Maatschappelijke Klankbordgroep Zwolle ingesteld onder leiding van
burgemeester Peter Snijders. De klankbordgroep komt tijdens het onderzoek in principe minimaal drie keer bijeen. In ieder geval na aanvang van het onderzoek, bij een tussentijdse rapportage over de onderzoeksresultaten en na circa 2,5 jaar voorafgaande aan de openbaarmaking van het onderzoeksrapport. De klankbordgroep heeft een adviesrol en reflecteert vanuit maatschappelijk perspectief op het onderzoeksrapport. De maatschappelijke klankbordgroep bestaat naast Peter Snijders uit Jaap Hagedoorn, Martin Hemmink, Ingrid Petiet, Jacob Raap en Vincent Robijn.
Joodse gemeente Zwolle
Zwolle had voor de Tweede Wereldoorlog met ca. 800 mensen één van de grotere, bloeiende Joodse gemeenten van ons land. In de oorlog werd meer dan de helft van de Joodse Zwollenaren vermoord. De kille ontvangst van overlevenden bij terugkeer in Nederland is pijnlijk en beschamend en stond helaas niet op zichzelf. Illustratief daarvoor is het verhaal van Selma Wijnberg bij haar terugkeer in Zwolle. In 2017 kreeg Selma’s verhaal een eigen plek in de synagoge binnen de permanente educatieve tentoonstelling van het Joods cultuurhistorisch erfgoed van Zwolle en omgeving.