Bevrijding van Zwolle: herdenkingen en activiteiten

Zwolle viert 14 april Bevrijdingsdag en dat het 81 jaar geleden werd bevrijd door de Canadezen. Leerlingen van basisschool De Octopus organiseren daarom op dinsdag 14 april om 09.00 uur een herdenking bij het door hen geadopteerde monument aan de Pilotenlaan in Zwolle-Zuid. Wethouder Arjan Spaans woont de herdenking bij namens de gemeente.

Leerlingen van basisschool Koningin Emma en de Geert Groteschool verzorgen dezelfde dag om 11.00 uur een plechtigheid bij 'hun' oorlogsmonument in het Ter Pelkwijkpark. Bij die herdenking is burgemeester Peter Snijders aanwezig.

In aanloop naar 14 april worden er diverse activiteiten georganiseerd. Zo is er op zaterdag 11 april de Vrouwenmars. Een herdenkingswandeltocht ter nagedachtenis aan de vrouwen - die terwijl de bevrijding op handen was - drie nachten op sleeptouw werden meegenomen door Duitse bewakers. Ze liepen van Westerbork, naar Assen tot voorbij Grijpskerk. Daar werden ze uiteindelijk vrijgelaten. De wandeltocht loopt dit jaar van Herinneringscentrum Kamp Westerbork naar Assen (20 km). Bij de openingsceremonie worden de namen van alle 116 vrouwen opgelezen en spreekt een nabestaande. Meer informatie lezen en inschrijven kan via: vrouwenmars1945.nl

Op maandagavond 13 april is in het Academiehuis Grote Kerk de voorstelling ‘De nacht van Leo Major! Moed en Vrees’. Heb je de moed om op te staan of neemt angst de overhand wanneer je niet weet welke informatie je kunt vertrouwen? Het Zwolle van toen ontmoet het Zwolle van vandaag in de verhalen van historicus Anne Oostenburg en oud-hoofdredacteur van het NOS Journaal Hans Laroes. Omlijst door monologen, dans en de wereldberoemde muziek uit Interstellar, gespeeld op het Schnitgerorgel door Peter van der Zwaag en Gerben Pol op trompet wordt het publiek meegenomen naar een avond van moed en vrees. Wethouder Anja Roelfs is namens gemeente Zwolle aanwezig. Kijk voor meer informatie en tickets op de website: denachtvanleomajor.nl of op academiehuis.nl

Dinsdag 14 april is in Odeon de muzikale solovoorstelling van Tijmen Dokter: ‘In Vredesnaam’. Wat betekent oorlog voor ons vandaag? En wat kunnen we nog leren van verhalen uit de Tweede Wereldoorlog? In deze nieuwe solovoorstelling onderzoekt historicus, cabaretier en podcastmaker Tijmen Dokter deze vragen in een persoonlijke en muzikale voorstelling. De voorstelling speelt vanaf voorjaar 2026 in theaters door heel Nederland. De première is op 14 april in Zwolle, de stad waar Tijmen opgroeide. Wethouders Anja Roelfs en Gerdien Rots zijn bij deze voorstelling aanwezig.

Het monument aan de Pilotenlaan werd onthuld op 14 april 1992 en ligt in Schellerbroek, waar een aantal straten is vernoemd naar geallieerde piloten die in de Tweede Wereldoorlog boven Zwolle en omgeving zijn verongelukt. Het monument werd in 1992 geadopteerd door basisschool De Octopus. Het monument bestaat uit een roestvrijstalen plaat, in omgekeerde V-vorm gevouwen, waarop de afgebroken propeller van de neergestorte Handley-Page-Hampden ZN-D/AE 123 werd bevestigd.

Het centrale oorlogsmonument van Zwolle in het Ter Pelkwijkpark werd in 1950 geplaatst ter nagedachtenis aan alle gevallenen in Zwolle en Zwollerkerspel en in 1987 geadopteerd door de Geert Grote School en de Koningin Emmaschool. Het ontwerp is van beeldhouwer Titus Leeser en bestaat uit een muur met een mannenfiguur. Op de muur staat “Gedenkt het leed - maar niet om stil te staan. Gedenkt de schande - maar om voort te gaan.”

Alle oorlogsmonumenten in Zwolle zijn geadopteerd door basisscholen. Deze scholen organiseren jaarlijks een herdenkingsplechtigheid bij ‘hun’ monument op de datum die aanleiding was voor oprichting van dat monument. De herdenkingen worden ondersteund door Vereniging Veteranen Zwolle.