Zwolle krijgt wellicht een coalitie van Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66: Swollwacht ziet PRO niet zitten

De verkenners Jacco Vonhof en Rob Zuidema adviseren om gesprekken te gaan beginnen tussen Swollwacht, VVD, ChristenUnie en D66 om een nieuwe coalitie te gaan vormen. Swollwacht zag samenwerking met PRO niet zitten en daarmee was een brede variant van de baan. 

De afgelopen weken spraken de verkenners met alle fracties in de Zwolse gemeenteraad. Op basis van deze gesprekken formuleren zij de volgende adviezen aan de raad: bouw aan vertrouwen, streef naar een stabiele coalitie en verken een coalitie van Swollwacht, VVD, CU en D66. Uit de verkenningsfase hebben zij daarnaast nog een aantal aanvullende inzichten opgedaan, die zij de formerende partijen graag willen meegeven.

Uit de verkiezingsuitslag en de gesprekken die de verkenners voerden, klinkt een duidelijke oproep om te bouwen aan vertrouwen met de stad én met elkaar. Inwoners vragen om meer zichtbare verbinding, betere uitleg van keuzes en meer ruimte voor tempo, fasering en maatwerk.

Een nieuwe coalitie zal bestaan uit partijen met verschillende achtergronden, ideologieën en bestuurlijke ervaring. Volgens de verkenners maakt een coalitie alleen kans van slagen als er sprake is van onderling vertrouwen en wederzijds respect. Dat vraagt om bewuste keuzes in samenwerking en duidelijke afspraken vooraf.

Alle partijen geven aan dat stabiliteit van groot belang is. Volgens de verkenners ligt die in het verbinden van de politieke flanken en in een coalitie die recht doet aan de volle breedte van de verkiezingsuitslag. Stabiliteit gaat daarbij niet alleen over de samenwerking binnen de coalitie, maar ook over de verhouding tot de oppositie.

In het duidingsgesprek en in vrijwel alle gesprekken met fracties is door een meerderheid van de partijen benadrukt dat een nieuwe coalitie bij voorkeur recht doet aan de volle breedte van de verkiezingsuitslag. Het verbinden van verschillende politieke richtingen kan volgens hen bijdragen aan stabiliteit, draagvlak en vertrouwen.

In dat licht is nadrukkelijk gekeken naar een brede coalitie met zowel Swollwacht als PRO. Meerdere partijen spraken hiervoor hun voorkeur uit en in eerste gesprekken stonden beide partijen open voor deze mogelijkheid. Na een vervolggesprek heeft Swollwacht aangegeven geen mogelijkheden te zien voor een coalitie waarin ook PRO deelneemt. Toen deze meest brede variant niet haalbaar bleek, hebben de verkenners verkend of een coalitie van Swollwacht, VVD, CU en D66 voldoende basis heeft om verantwoordelijkheid te nemen en samen te werken aan een stabiel bestuur. De betrokken partijen hebben aangegeven hierin mogelijkheden te zien en bereid te zijn deze samenwerking te onderzoeken.

Voor de formatiefase geven de verkenners de betrokken partijen een aantal aandachtspunten mee. Zo adviseren zij om te starten met onderhandelingsteams in duo’s, waarbij één van de twee een beoogd wethouder is, zodat vanaf het begin gewerkt wordt aan teamvorming en gelijkwaardigheid. Ook wijzen zij op verschillen in kennis en ervaring tussen partijen en adviseren ze partijen elkaar de ruimte te geven om deze verschillen te overbruggen. Verder adviseren zij zorgvuldig om te gaan met participatie: betrek de samenleving waar dat de kwaliteit en het draagvlak vergroot, maar blijf als bestuur verantwoordelijkheid nemen voor besluiten.

Tot slot pleiten de verkenners voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen, met ruimte voor debat en inbreng van de raad, zodat breed draagvlak kan ontstaan.

De eerste gesprekken met Swollwacht, VVD, CU en D66 zijn bedoeld om te onderzoeken of er voldoende vertrouwen is om gezamenlijk de formatiefase in te gaan. Daarbij bevelen de verkenners aan om expliciet te verkennen of uitbreiding met een vijfde partij wel of niet bijdraagt aan draagvlak, vertrouwen en bestuurlijke stabiliteit.

“Wij kijken terug op een intensieve, eervolle en betekenisvolle opdracht. Wij hebben er vertrouwen in dat met deze uitgangspunten een solide basis is gelegd voor de vorming van een stabiele, breed gedragen coalitie voor Zwolle en haar regio,” aldus Vonhof en Zuidema.

Het advies van de verkenners wordt op vrijdag 17 april om 16.00 uur besproken met de gemeenteraad in een openbare bijeenkomst.