Community Art is een kunstvorm die welzijn en kunst met elkaar verbindt. De gemeente Zwolle heeft zich in de zomer van 2024 gecommitteerd om beleid, visie en geld beschikbaar te stellen voor deze vruchtbare vorm van opbouwwerk en preventie in de (jeugd-)zorg.
Cultuur in de Wijk is de organisatie die zich in Zwolle non-stop beijvert voor meer community art en die momenteel een stadsbrede editie van haar project Cultuur in de Wijk uitvoert in Park de Wezenlanden om zo de aandacht te vestigen op de winst van community art en te bouwen aan sociale cohesie in Zwolle. Op 9 april is de slotavond van dit negenweekse project, waarvoor iedereen die geïnteresseerd is, van harte wordt uitgenodigd.
Cultuur in de Wijk heeft samen met jongerenwerkers vanTravers Welzijn het plan opgevat om in negen weken tijd onderzoek te doen naar het vormen van een minigemeenschap in het Wezenlandenpark, waarin welzijnswerkers, jongeren en parkbezoekers samen werken aan een kunstproject dat verbinding stimuleert. Alle partijen zijn hierin medemaker en medeverantwoordelijk, wat essentieel is voor community art maar ook de nodige uitdagingen met zich meebrengt.
Onderzoek naar doelgroepen, sferen en thema's
Tijdens de CW-middagen in Park de Wezenlanden doen jongeren, welzijnswerkers, studenten en kunstenaars artistiek en sociaal onderzoek naar hoe je een gemeenschap creëert in een ‘park van iedereen’, wat het park eigenlijk allemaal in zich heeft, welke thema’s er spelen en wat nu eigenlijk zorgt voor een gemeenschapsgevoel. Kunst is het middel om de ontdekkingen te verwoorden en te verbeelden.
Normaal gesproken voert Cultuur in de Wijk haar projecten uit in de wijken van Zwolle. Het project stadsbreed uitvoeren in Park de Wezenlanden was een idee van Travers Welzijn. “Het park is een groot gebied dat intensief gebruikt wordt. Cultuur in de Wijk is voor hen een goede manier om verbinding te maken met al die parkgebruikers”, vertelt projectleider Jolan van de Waeter “Dat maakt Cultuur in de Wijk gelijk ook een grote uitdaging. Er komt een veelheid aan mensen: basketballers, honden-uitlaters, wandelaars, fietsers, ouders, studenten, oud, jong, werkend, werkloos, paradijsvogels, Dahlia-tuiniers, permacultuurtuinders en meer. Ook is het park heel weids. Het weer is steeds anders en dat blijkt van grote invloed op wat er in het park gebeurt en hoeveel volk er is. Is het guur, dan is het leeg en zijn er alleen de die hards. Schijnt de zon, dan loopt het vol. Hoe bouw je een gemeenschap met elkaar in zo’n omgeving? Hoe werkt dat?”
Slotparade laat vondsten zien
Negen weken lang werken performance kunstenaars en beeldend kunstenaars met jongerenwerkers en jongeren samen aan toffe activiteiten waarin zij een interactie aangaan met het park, de bezoekers en de natuur. Dat doen zij door te interviewen, geuren, geluiden, beelden en belevenissen op te halen, en deze vorm te geven in alle mogelijke kunstvormen; van schilderen tot poëzie, performance en meer. “Het is mooi om dit diverse en rauwe beeld straks te laten zien aan Zwolle tijdens de slotavond”, aldus Van de Waeter.
Zelf vorm geven aan jouw leefomgeving
Van de Waeter vertelt dat samen community art maken, een manier is om laagdrempelig in contact te komen met elkaar als jongeren en volwassenen, en om levensthema’s of maatschappelijke thema’s die spelen, met elkaar te delen, op te pakken en eventueel via het welzijnswerk of via de kunsten een vervolg te geven. “Jongeren ontdekken zo dat ze een stem hebben, dat ze gelijk zijn aan volwassenen, dat ze hun leefomgeving mede kunnen vormgeven. Dat is van groot belang voor een gevoel van ‘erbij horen’ in de maatschappij. Dat hebben we hard nodig want deze jongeren zijn de burgers van de toekomst. Kunst is een vorm om te leren die stem te laten horen, om mensen bewust te maken van de invloed die ze kunnen uitoefenen.”
Als voorbeeld geeft ze de plannen van de Gemeente Zwolle om in Park de Wezenlanden een tijdelijke parkeergarage neer te zetten op het basketbalveldje. “We spreken bezoekers hierover aan. We merken dat het onder volwassenen leeft, maar dat de basketbaljongeren hun schouders ophalen: ‘Wat voor invloed hebben wij nou’. Wij zeggen: Oké, misschien kun je die garage niet tegenhouden, maar ga dan in ieder geval je ideeën delen over de locatie en vorm van een vervangend basketbalveldje! Dat besef, dat ze dat gewoon kunnen doen, en dat de gemeente echt wel gaat luisteren. Daar willen we hen van bewust maken: dat ze een stem hebben.”
Slotparade
Het project in het park eindigt op 9 april met een parade waarin de diversiteit van wat het park aan bezoekers en activiteiten herbergt, zichtbaar zal worden gemaakt. Ook worden artistieke projecties toegevoegd van doorlopende drone video-opnames van de bewegingspatronen van de mensen in het park. “Aan CW in het Park doen behalve jongeren uit de stad ook studenten mee van de nabijgelegen opleidingen ArtEZ, Landstede Welzijn en Windesheim Welzijn, die nieuwsgierig zijn naar de werking van community art en de mogelijke werking van kunst in hun eigen beroep later. Zij brengen veel goede energie mee en duwen hard mee om een gemeenschap te creëren”, vertelt Van de Waeter. “Ook Hogeschool VIAA draagt mede dit project; als locatie voor onze voorbereidende ateliers, en zij gebruikt Cultuur in de Wijk in de lesprogramma’s van haar welzijnsopleidingen.”
Uit comfort zone door community art
Om community art in de Regio Zwolle te stimuleren heeft CW veel creatieve makers uitgenodigd om een paar avonden mee te draaien. “Want er zijn te weinig community art makers in Zwolle. En dat moet veranderen.”
Vooruitblikkend op het einde van Cultuur in de Wijk in het Park zegt Van de Waeter dat ze hoopt dat deelnemers hebben ervaren wat het hun brengt als ze uit hun comfort zone stappen. “Ze liepen vaak onverwacht tegen ons aan in het park. Ze beleefden onverwacht plezier en deden dingen die ze normaal gesproken niet snel doen. Ze ontdekten dat ze meer kunnen dan ze dachten en ze droegen op hun manier bij aan de slotparade. Ieder neemt zijn eigen perspectief op de wereld mee naar Cultuur in de Wijk en naar dit mooie park. Dat met elkaar delen, zorgt voor écht contact tussen mensen.”
Slotparade Cultuur in de Wijk
Datum: woensdag 9 april
Tijd: 19.30-21.00 uur
Entree: gratis, reserveren niet nodig
Meer informatie: www.cultuurindewijk.nl